Een horecazaak overnemen: de stappen, de valkuilen en je personeel

Een bestaande zaak overnemen geeft je een vliegende start: een ingerichte keuken, een vergunde locatie, vaste klanten en soms een ingewerkt team. Je neemt alleen niet alleen het goede over. Wie zorgvuldig te werk gaat, weet vooraf wat hij koopt.

In het kort

• Je neemt de aandelen van de vennootschap over (share deal), of de zaak zelf: de inrichting, de klanten, de naam (asset deal).
• Bij de overname van een handelsfonds ben je mee aansprakelijk voor fiscale en sociale schulden van de verkoper, tenzij de juiste certificaten bij de akte zitten.
• Je personeel gaat automatisch mee over, met zijn rechten. Een nieuwe uitbater regelt zelf zijn FAVV-registratie en zijn drankvergunning.
• Voor de financiering combineer je eigen inbreng met een bankkrediet, de Startlening van PMV of een lening via Horecacrowdfunding.

Share deal of asset deal?

Bij een share deal koop je de aandelen van de vennootschap die de zaak uitbaat. De vennootschap blijft dezelfde: haar contracten, vergunningen, schulden en geschillen lopen gewoon door. Laat je boekhouder dus eerst de boekhouding en de lopende contracten grondig nakijken.

Bij een asset deal koop je de zaak zelf, of een deel ervan: het handelsfonds met de inrichting, de klanten, de naam en eventueel de voorraad. Je kiest wat je overneemt, maar contracten en schulden gaan meestal niet vanzelf mee. Fiscaal is een share deal vaak voordeliger voor de verkoper en een asset deal voor de koper. Laat je bijstaan door een boekhouder en een jurist.

Schulden van de verkoper

Neem je een handelsfonds over, dan ben je samen met de verkoper aansprakelijk voor zijn fiscale schulden en zijn schulden aan de RSZ, tenzij je bij de akte certificaten voegt die aantonen dat er geen zijn. Vraag ze tijdig op en kijk na hoelang ze geldig zijn. Bij een share deal blijven de schulden in de vennootschap, en dus ook in de prijs: laat ze vooraf grondig nakijken en leg garanties vast in je overeenkomst.

Je personeel gaat mee

Bij een overgang van onderneming gaan de arbeidsovereenkomsten van het personeel automatisch over naar de nieuwe werkgever, met hun loon, anciënniteit en arbeidsvoorwaarden. Dat volgt uit cao nr. 32bis.

• Je mag niemand ontslaan omwille van de overname zelf. Ontslag om dringende reden of om economische, technische of organisatorische redenen blijft mogelijk.
• Voor schulden die bij de overgang al bestonden, zoals achterstallig loon, zijn de verkoper en de koper samen aansprakelijk.
• Vraag een volledige personeelslijst op, met contracten, roosters, saldo's van verlof en overuren, en lopende geschillen.

Heb je je team overgenomen, zet het dan meteen in je eigen planning en tijdsregistratie. Met VestaTime start je met correcte contracten en Dimona's, en houd je de uren vanaf dag één bij. Met VestaPay loopt je loonverwerking door.

De huur van het pand

Huurt de verkoper het pand, dan regelt de handelshuurwet de overdracht van zijn huur samen met de zaak. Hij laat de eigenaar de overdracht betekenen. De eigenaar kan zich daar binnen 30 dagen gemotiveerd tegen verzetten, en dan kan de huurder binnen 15 dagen naar de rechter stappen. Lees de huurovereenkomst vooraf: de resterende looptijd, de huurprijs en wat er staat over verbouwingen en de overdracht.

FAVV, drankvergunning en de andere vergunningen

• FAVV: je registratie en toelating zijn verbonden aan de uitbater. Een nieuwe uitbater dient zelf een aanvraag in via het aanvraagformulier van het FAVV. Zie het FAVV en je horecazaak.
• Drankvergunning: schenk je sterke drank, dan vraag je als nieuwe uitbater zelf een vergunning aan bij je gemeente. Zie drankvergunning en alcohol.
• Andere vergunningen, zoals een terras of muziek: kijk per vergunning na of ze persoonlijk is. Zie vergunningen per type zaak.
• Geregistreerd kassasysteem: registreer je GKS op je eigen ondernemingsnummer. Zie het GKS in de horeca.

Je overname financieren

Naast je eigen inbreng en een krediet van je bank heb je deze opties:

• de Startlening van PMV, voor wie hoogstens 4 jaar zelfstandige in hoofdberoep is: ze kan ook een overname financieren, op voorwaarde dat je het handelsfonds volledig overneemt, of de meerderheid van de aandelen;
• een waarborg van PMV, als je bank meer zekerheid vraagt;
• Horecacrowdfunding, het crowdfundingplatform voor de horeca van Huis van de Horeca. Je leent er tussen €50.000 en €500.000 bij investeerders, met minstens 20% eigen inbreng. Bij een overname kijkt het platform of de overnamesom bedrijfseconomisch verantwoord is, en het raadt aan een deskundige te laten onderhandelen vóór je de koopovereenkomst sluit. Je aanvraag dien je in op horecacrowdfunding.be.

Alle opties naast elkaar lees je in subsidies en steun voor je horecazaak.

De overname, stap voor stap

1. Leg je zoektocht en budget vast, met een financieel plan.
2. Onderzoek de zaak: de cijfers van de laatste jaren, de lopende contracten, de huur, het personeel, de vergunningen en de staat van de keuken.
3. Kies share deal of asset deal met je boekhouder en jurist.
4. Regel je financiering: bij je bank, met de Startlening van PMV of via Horecacrowdfunding.
5. Teken een overeenkomst met garanties van de verkoper en de certificaten bij de akte.
6. Regel de overdracht: huur, FAVV, drankvergunning, GKS, verzekeringen en je personeel.
7. Breng je eigen manier van werken in zonder je team te overvallen: eerst kijken, dan bijsturen.

Je eerste weken als nieuwe uitbater

In de eerste weken na een overname komt veel tegelijk: nieuwe contracten op je naam, een team dat je nog moet leren kennen en een loonkost die je pas na een maand echt ziet. Plan een gesprek als je dat vooraf op een rij wil zetten. In VestaPlan maak je meteen het rooster van je overgenomen team, met de loonkost per dag erbij.